Depresja wieku dorastania

Depresja okresu dorastania to niezwykle ważny problem psychologiczny i społeczny. Depresja wpływa na wszystkie obszary funkcjonowania dorastającego i może znacząco zaburzyć jego rozwój. Jest główną przyczyną trudności w uczeniu się i niepowodzeń szkolnych. Adolescenci z depresją gorzej funkcjonują w relacjach rodzinnych i społecznych. Towarzyszące depresji poczucie bezwartościowości i bezsensu życia może prowadzić do sięgania po alkohol lub narkotyki. Najbardziej dramatyczną konsekwencją epizodu depresyjnego w okresie adolescen-cji są zamachy samobójcze, najczęstsza, po wypadkach, przyczyna śmierci w tej grupie wiekowej. WI części pracy przedstawiam przegląd aktualnej wiedzy i poglądów dotyczących zjawiska depresji okresu dorastania:: koncepcji depresji, klasyfikacji, symptomatologii, rozpowszechnienia, skutków depresji oraz zaburzeń współwystępujących z symptomami depresyjnymi.
Znaczna powszechność depresji i dramatyczne skutki tego zaburzenia powodują, że niezwykle ważne staje się pytanie o przyczyny rozwoju tego zaburzenia. Tym zagadnieniom poświęcona jest II część pracy, w której przedstawiam teorie depresji oraz przegląd badań dotyczących czynników ryzyka depresji występującej w okresie dorastania.
Pytanie o przyczyny i czynniki ryzyka depresji warto poszerzyć o pytanie dotyczące czynników ochronnych. Dorastanie jest często postrzegane jako najtrudniejszy etap w życiu człowieka. Specyfiką tego okresu jest gwałtowne tempo rozwoju psychicznego i społecznego oraz intensywne zmiany biologiczne. Dorastanie to przełomowy etap, w którym młody człowiek musi podjąć wiele trudnych zadań rozwojowych:: osiągnięcie niezależności uczuciowej od rodziców, tworzenie spójnego poczucia własnej tożsamości, ukształtowanie roli płciowej, przygotowanie do kariery zawodowej i niezależności ekonomicznej, przygotowanie do małżeństwa i życia w rodzinie. Wielu dorastających nie radzi sobie z tymi trudnymi wyzwaniami. Pojawiają się stany przeciążenia, poczucie bezradności i bezsilności, a w końcu może dojść do rozwoju symptomów depresyjnych. Warto się zastanowić, czy można zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia tak poważnej konsekwencji czynników stresowych, jaką jest rozwój symptomów depresyjnych. W założeniach psychopatologii rozwojowej wyraźnie akcentuje się, że jednym z najważniejszych czynników ochronnych jest obecność w dzieciństwie przynajmniej jednego okazującego serdeczność i wspierającego rodzica, co staje się podstawą rozwoju odporności, tj. zdolności do dobrego przystosowania się nawet w najtrudniejszych okolicznościach. Czy istnieje związek między zachowaniami rodzicielskimi w dzieciństwie i symptomami depresyjnymi w okresie dorastania? Czy wystarczy jeden dobry rodzic? Na pytania te próbuję odpowiedzieć na podstawie podjętych badań własnych, zaprezentowanych w III części pracy.
W IV części przedstawiam własną propozycję modeli depresji okresu dorastania, odwołujących się do wyników przeprowadzonych badań i teorii.