Nowe trendy w żywieniu i suplementacji osób aktywnych fizycznie

Mamy przyjemność oddać w państwa ręce kolejną pozycję z zakresu żywienia i suplementacji osób aktywnych fizycznie przygotowaną przez pracowników naukowych Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach z udziałem innych specjalistów w obrębie tej dziedziny.
Pierwszą pozycję dotyczącą tej tematyki wy-dano w 1997 roku przy znacznym udziale absolwentki AWF Katowice, 5-krotnej Miss Fitness Świata, Kamili Porczyk. Wtedy też zawiązała się znacząca współpraca pomiędzy uczelnią a firmą Olimp, czego owocem były kolejne wydania wspomnianej publikacji. Niniejsza praca jest już 10. pozycją – rozszerzoną i uzupełnioną o najbardziej aktualną wiedzę.
W jej przygotowaniu uczestniczyło aż 10. pracowników naukowych, a jej powstanie było możliwe dzięki istotnemu wsparciu sponsorów:: Olimp Laboratories, AWF Katowice, dfMedica, Wody Karpackie oraz Medikatha. Jest to bardzo obszerna monografia. Poruszono w niej zarówno zagadnienia podstawowe, związane z ewolucją żywienia człowieka, jak również aktualne kwestie zagrożeń żywieniowych XXI wieku. Ponadto przedstawiono w niej szczegółowy opis metabolizmu wysiłkowego, aby każdemu czytelnikowi umożliwić pojęcie elementarnej wiedzy związanej z przyswajaniem mikro i makro składników pokarmowych oraz z ich wykorzystaniem, zarówno w spoczynku, jak i podczas pracy mięśniowej o różnym charakterze czy zmiennej objętości i intensywności wysiłku. W niniejszej pracy bardzo szeroko opisano podstawowe składniki pokarmowe – takie jak węglowodany, białka i tłuszcze – sygnalizując ich pochodzenie oraz wartość odżywczą czy funkcje metaboliczne w organizmie człowieka. Ponadto rozdział dotyczący nawodnienia organizmu rozszerzono o właściwości metaboliczne wody alkalicznej – zarówno w odniesieniu do stanów chorobowych, jak i możliwości wysiłkowych w sporcie. Witaminy i minerały opisano w nieco odmienny sposób, natomiast w przypadku stresu oksydacyjnego i suplementacji antyoksydacyjnej przytoczono dane z najnowszych pozycji światowej literatury. Poruszono także zagadnienia produkcji suplementów diety i kontroli ich jakości. Z uwagi na systematyczne udoskonalanie niektórych suplementów i pojawianie się całkiem nowych rozdział dotyczący suplementów diety dla sportowców i osób aktywnych fizycznie całkowicie przeredagowano i uzupełniono o najnowsze doniesienia naukowe.
W nowej wersji publikacji przedstawiono sposoby analizy i programowania diety dla potrzeb sportu wyczynowego, odchudzania i walki z różnymi chorobami metabolicznymi. Podano także szereg przykładów programowania diet dla wielu dyscyplin sportu – uwzględniając ich specyfikę pod kątem wydatku energetycznego i metabolizmu wysiłkowego – oraz sposoby wspomagania suplementacyjnego w tych dyscyplinach.
Ważnym aspektem tej pozycji są rekomendacje żywieniowo-suplementacyjne dla młodzieży uprawiającej sport wyczynowo. Natomiast całkiem nowatorskim jej elementem jest rozdział dotyczący zaleceń żywieniowych i suplementacyjnych podczas treningu wysokogórskiego oparty nie tylko o doniesienia z literatury, ale także wynikający z doświadczeń i eksperymentów autorów.
Jeden z ciekawszych rozdziałów pracy dotyczy dietetyczno-treningowych zaleceń walki z nadwagą i otyłością. W nim poruszono nowe sposoby łączenia różnych form aktywności ruchowej z odpowiednim sposobem żywienia. Do tych kwestii nawiązano w innym rozdziale – dotyczącym kuracji hormonalnych w strategii odchudzającej i przeciwstarzeniowej – którego tematyka zyskała ogromną popularność na świecie.
Do niezwykle nowatorskich aspektów tej monografii można zaliczyć zagadnienia dotyczące mikrobiomu, psychodietetyki oraz nutrigenetyki i nutrigenomiki. W rozdziałach opisujących te kwestie wyjaśniono:: jak ważne – dla naszego zdrowia i odporności – jest utrzymanie odpowiedniej mikroflory jelitowej; jak mózg steruje naszym sposobem żywienia oraz jak geny determinują preferencje i nietolerancje pokarmowe.
Końcowe rozdziały wprowadzają czytelnika w pojęcie dietetycznej diagnostyki laboratoryjnej oraz przypominają, jak masa i skład ciała człowieka wpływa na zdrowie i wydolność fizyczną. Niniejszy podręcznik stanowi obszerne źródło wiedzy dla bardzo szerokiej grupy odbiorców włącznie ze sportowcami, trenerami personalnymi, dietetykami, osobami z chorobami metabolicznymi oraz dla wszystkich osób aktywnych fizycznie, które chcą poprawić swoją sylwetkę i stan zdrowia.
Prof. dr hab. Adam Zając