Bez smartfona

Coraz wyraźniej widać zagrożenia wpisane w nadużywanie smartfonów przez dzieci i nastolatków. Rodzice, nauczyciele, psychoterapeuci, politycy – wszyscy zastanawiają się, jak chronić umysły dzisiejszej młodzieży i jutrzejszych dorosłych.

Franco De Masi w książce Bez smartfona analizuje te niebezpieczeństwa, nie negując przy tym korzyści, jakie zapewnia dostęp do Internetu, nie podważa też rozwojowego potencjału sieci. Wskazuje na to, którzy młodzi ludzie są najbardziej narażeni na uzależnienie od urządzeń cyfrowych. Omawia zagrożenia związane z dostępem dzieci do stron pornograficznych i innych, które określa mianem „perwersyjnych”, czyli takich, na których zachowania o charakterze patologicznym przedstawiane są jako normalne. Przedstawia wyniki badań poświęconych wpływowi nadużywania urządzeń cyfrowych na mózg. Przede wszystkim jednak ostrzega przed niszczącymi konsekwencjami niewłaściwego korzystania ze smartfonów dla rozwoju psychicznego młodzieży.

Sposób korzystania przez niektórych młodych ludzi ze smartfonów może sprzyjać rozwojowi patologii, którą w psychoanalizie nazywamy „fałszywym self”. Takie osoby swoją tożsamość budują głównie poprzez naśladownictwo, dlatego nie mają prawdziwego charakteru i nie są twórczy. Naśladując innych i identyfikując się z nimi, nie rozwijają prawdziwej osobowości, grożą im więc okresowe załamania.

Tacy młodzi ludzie potrzebują, aby inni widzieli ich jako idealnych, całe życie szukają więc przepisu na to, jak sprawić, aby inni ich kochali i jak odnosić sukcesy. Dzieje się to również w relacjach z rodzicami i najbliższym otoczeniem. Projektując siebie w innych, tracą energię potrzebną do budowania świata wewnętrznego, poszukiwania prawdziwych wartości oraz urzeczywistniania prawdziwego ja.

(fragm. Rozdziału 21)

Franco De Masi – psychoanalityk szkoleniowy i superwizor Włoskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego. Z wykształcenia jest psychiatrą, wiele lat pracował w szpitalach psychiatrycznych. Mieszka w Mediolanie.