Psychotechniczne przemiany

Alessandra Lemma w książce Psychotechniczne przemiany proponuje nowy sposób myślenia o psychoanalizie w erze cyfrowej. Odwołuje się do współczesnej filozofii i badań nad mediami, ukazując, jak technologia kształtuje ludzką podmiotowość.
Autorka wprowadza nowatorskie pojęcia – technoplastyczność, psychotechniczne stawanie się, zapośredniczona algorytmicznie identyfikacja projekcyjna, cyfrowy pancerz oraz cyfrowe superego – i analizuje przenikanie algorytmicznej architektury do procesów nieświadomych. Liczne opisy przypadków klinicznych dowodzą, że techniki psychoanalityczne są w stanie przywracać głębię kształtowanej przez algorytmy spłaszczonej psychice, gdy pożądanie krąży w zamkniętych pętlach, zaś żałoby nie trzeba przeżywać, bo można bez końca unikać utrat. W książce poruszane są również złożone kwestie etyczne związane z terapią online; padają pytania o to, jak zadbać w takich warunkach o obecność i prawdę. Czytelnicy Psychotechnicznych przemian zyskają głębsze zrozumienie tego, w jaki sposób technologia wzmacnia zarówno mechanizmy obronne, jak i twórcze adaptacje, co pomoże psychoterapeutom w pracy z pacjentami, których życie psychiczne pozostaje głęboko splecione ze środowiskami cyfrowymi.
Dla młodszego pokolenia urodzonego w erze postinternetowej, w post-AI nie istnieje żadne „przedtem”, z którym mogłoby porównać swoje obecne życie. O ironio, większość moich kolegów po fachu, tak jak ja, szkoliło się przed pojawieniem się internetu. Teraz zaś pracujemy z pacjentami, na których psychikę wywiera przemożny wpływ technologia, która nie odgrywała prawie żadnej roli w naszym rozwoju. Zadanie analizy polega na traktowaniu techniki cyfrowej bez nostalgii czy uprzedzeń, szukaniu odpowiedzi na pytanie, jakie zmiany zachodzą w tych warunkach w życiu psychicznym człowieka i w jaki sposób powinniśmy adaptować się jako specjaliści do coraz większego zapośredniczenia tożsamości, pragnienia oraz żałoby.
(fragm. Wprowadzenia)

Alessandra Lemma . – członkini Brytyjskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, profesorka wizytującą na wydziale psychoanalizy w University College w Londynie, wykładowczyni w Centrum Anny Freud oraz profesorka wizytująca w Centro Winnicott w Rzymie. Jest laureatką kilku nagród, w tym Nagrody Sigourney (2022), Nagrody Scharffa (2025) oraz Nagrody Bernarda Rattigana (2025). Nakładem Oficyny Ingenium ukazała się jej książka,Ciało w umyśle. Rozważania o ciele w psychoanalizie i programach telewizyjnych.