Poznawczo-behawioralna terapia bezsenności CBT-I

Przewlekła bezsenność dotyka aż 10% populacji osób dorosłych i stanowi poważny problem zdrowotny, znacznie pogarszający codzienne funkcjonowanie. Często współwystępuje z innymi chorobami, nasilając ich objawy. Poznawczo-behawioralna terapia bezsenności (CBT-I) jest uznawana za podstawową i najskuteczniejszą metodę jej leczenia, lecz większość pacjentów wciąż nie otrzymuje rekomendowanego wsparcia.

Niniejszy podręcznik to kompleksowe źródło wiedzy, które pozwala przeprowadzać główne interwencje CBT-I na różnych poziomach opieki zdrowotnej – od gabinetów lekarskich przez gabinety psychoterapeutyczne po specjalistyczne poradnie i oddziały szpitalne. Autorki, bazując na swoim wieloletnim doświadczeniu w pracy w wiodących ośrodkach leczenia zaburzeń snu, prezentują podstawową (behawioralną) wersję tej terapii, możliwą do wdrożenia już na poziomie POZ, a także rozbudowany, rozszerzony protokół dla specjalistów.

Książkę wyróżnia wyjątkowo praktyczne podejście. Autorki wskazują, jakie interwencje, kiedy i w jaki sposób należy wdrażać, oraz ilustrują je licznymi przykładami z praktyki klinicznej. Podręcznik zawiera szczegółowy opis dwóch programów:: obejmującego sześć sesji protokołu ambulatoryjnego i dwutygodniowego programu opracowanego dla oddziałów dziennych. Przedstawiono w nim również wskazówki dotyczące pracy z pacjentami z bezsennością współwystępującą z innymi zaburzeniami (m.in. z depresją, ADHD, ChAD), a także z osobami przyjmującymi leki o działaniu nasennym, kobietami w ciąży, seniorami oraz pracownikami zmianowymi.

Całość dopełniają aneksy zawierające gotowe formularze, skale oceny i skrypt relaksacji rozbudowanej o trening wyobrażeniowy. Jest to niezbędny przewodnik dla wszystkich, którzy chcą skutecznie i świadomie stosować CBT-I w codziennej praktyce klinicznej.

Książka „Poznawczo behawioralna terapia bezsenności. Podręcznik dla praktyków”, przygotowana przez dwie niezwykle doświadczone w leczeniu bezsenności autorki – Małgorzatę Fornal Pawłowską i Joannę Salbert – w sposób niezwykle praktyczny i zarazem logiczny, krok po kroku przedstawia, jak skutecznie leczyć bezsenność. Jestem głęboko przekonany, że jej lektura będzie – podobnie jak miało to miejsce w moim przypadku – inspirująca zarówno dla osób, które już leczą pacjentów cierpiących na bezsenność, jak i dla tych, które dopiero pragną przygotować się do skutecznego udzielania pomocy takim pacjentom.

prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Adam Wichniak
Kierownik III Kliniki Psychiatrycznej i Ośrodka Medycyny Snu
Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Małgorzata Fornal-Pawłowska i Joanna Salbert stworzyły pierwszy polski podręcznik poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności. Jak wskazuje tytuł, jest on przeznaczony dla praktyków. Wszystkie informacje zostały przedstawione w jasny i przystępny sposób oraz poparte opisami przypadków i dialogami z pacjentami. Po lekturze tej książki każdy terapeuta, niezależnie od doświadczenia, będzie doskonale przygotowany do prowadzenia CBT-I. Cieszę się, że polscy terapeuci będą mogli skorzystać z tak znakomitego podręcznika.

dr n. med. Karol Grabowski
specjalista psychiatrii, terapeuta poznawczo-behawioralny, superwizor dydaktyk PTTPB, adiunkt w Klinice Psychiatrii Dorosłych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego


Małgorzata Fornal-Pawłowska – doktor nauk medycznych, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, specjalistka w dziedzinie psychologii klinicznej osób dorosłych. Przez wiele lat pracowała w Poradni Leczenia Zaburzeń Snu Szpitala Nowowiejskiego w Warszawie, gdzie współtworzyła pierwszy w Polsce program niefarmakologicznego leczenia bezsenności. Jej praca doktorska dotyczyła skuteczności poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności. Jest autorką wielu publikacji z zakresu medycyny snu, w tym poradników Antidotum na bezsenność oraz Pokonaj bezsenność w 6 krokach. Wykłada w Szkole Psychoterapii Uniwersytetu SWPS i InterEgo. Współprowadzi kurs poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności organizowany przez Polskie Towarzystwo Badań nad Snem, w ramach którego realizuje moduł „Interwencje poznawcze”.

Joanna Salbert – psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka i superwizorka Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, specjalistka psychoterapii dzieci i młodzieży, ordynatorka Oddziału Dziennego III Kliniki Psychiatrycznej Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, pracowniczka Ośrodka Medycyny Snu wspomnianego Instytutu. Opracowała i wraz z zespołem wprowadziła do oddziaływań terapeutycznych Oddziału Dziennego III Kliniki Psychiatrycznej intensywny, dwutygodniowy program leczenia bezsenności oparty na protokole CBT-I. Współprowadzi kurs poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności, w ramach którego realizuje moduł „Interwencje behawioralne”, a który w 2022 roku uzyskał akredytację Europejskiego Towarzystwa Badań nad Snem. Od 2023 roku pełni funkcję jego kierowniczki.